Giữa sa mạc Jordan, tôi từng cầm một quả trông giống hệt dưa hấu nhỏ và nghĩ: giữa trời nóng thế này, được ăn một miếng chắc sẽ mát lắm.

May mà tôi đã dừng lại trước khi nếm thử.

Về sau, khi nhớ đến Wadi Rum, tôi vẫn nhớ khoảnh khắc ấy bên cạnh những vách núi sa thạch khổng lồ, bữa trưa thơm mùi gà nướng và buổi chiều lang thang giữa cát. Một quả cây bé bằng lòng bàn tay đã khiến tôi nhìn sa mạc khác đi: nơi tưởng chừng chỉ có nắng và đá lại chứa rất nhiều điều mình chưa hiểu.

Trong câu chuyện hành trình với Cùng Đi Du Lịch, Wadi Rum là một điểm đến đáng dành thời gian ở lại. Bởi có những điều, chỉ khi xuống xe và cúi nhìn thật gần, ta mới bắt đầu nhận ra.

Wadi Rum ở đâu? Vì sao được gọi là “Thung lũng Mặt Trăng”?

Wadi Rum nằm ở miền nam Jordan, nổi tiếng với cảnh quan sa mạc, những khối núi sa thạch, vách đá và thung lũng rộng lớn. Nơi đây thường được gọi là “Thung lũng Mặt Trăng” — Valley of the Moon. Khu bảo tồn Wadi Rum được UNESCO ghi danh là Di sản Thế giới hỗn hợp về thiên nhiên và văn hóa năm 2011. 

Trước chuyến đi, tôi hình dung sa mạc là một khoảng cát trải dài. Trước mắt tôi lại là những khối núi dựng lên giữa thung lũng, mặt đá đầy nếp gấp, khe rãnh và những đường nét kỳ lạ.

Có lúc nhìn từ xa, một vách núi trông như bức tường thành. Đổi góc nhìn, nó lại giống một khối điêu khắc còn dang dở. Nắng dịch chuyển, màu đá cũng thay đổi trong mắt người đứng ngắm.

Biệt danh “Thung lũng Mặt Trăng” vì thế rất dễ gợi cảm xúc. Đứng giữa khoảng không rộng đến mức ấy, những điều quen thuộc của phố xá bỗng trở nên xa xôi.

Ngủ lều ở Wadi Rum: Bữa trưa giữa sa mạc đã khiến tôi bất ngờ

Để có thêm thời gian cảm nhận vùng đất này, chúng tôi quyết định ở lại một đêm. Khu trại đoàn chọn là Captain Camp, theo tên được giới thiệu trong hành trình.

Ấn tượng đầu tiên của tôi là sự tươm tất. Những căn lều nằm tựa vào vách đá, gần đó có những cây chà là xanh. Giữa khung cảnh khô cằn, chút màu xanh ấy làm nơi nghỉ trở nên dễ chịu hơn hẳn.

Sau khi nhận lều, chúng tôi dùng bữa trưa.

Trên bàn có rau xà lách tươi, phô mai, các món ăn kèm, thịt gà và thịt cừu. Bữa ăn đầy đặn hơn điều tôi đã hình dung về một nơi nghỉ giữa sa mạc. Riêng món gà nướng khiến tôi nhớ lâu: thơm lừng, ăn giữa buổi đi đường lại càng thấy ngon.

Trong không gian còn thoảng một mùi hương gỗ mà tôi liên tưởng đến đàn hương. Tiếng chuyện trò quanh bàn, thức ăn nóng và vách đá ngay bên ngoài tạo nên cảm giác rất riêng: mình đang ở một nơi xa lạ, nhưng vẫn có thể ngồi xuống ăn một bữa thật thong thả.

Với tôi, lựa chọn ở lại một đêm đáng giá trước hết ở chỗ không phải vội rời đi. Sau bữa trưa vẫn còn thời gian khám phá; đến lúc nắng dịu, vẫn có thể nhìn ngắm sa mạc thêm một lần nữa.

Đi xe khám phá Wadi Rum: Núi đá hùng vĩ, sự sống lại nằm sát chân mình

Chiếc xe đưa chúng tôi qua những địa hình khác nhau. Hai bên là núi sa thạch với màu sắc và hình dáng liên tục thay đổi theo góc nhìn.

Sự đồ sộ của cảnh quan dễ khiến người ta chỉ mải nhìn lên. Tôi cũng vậy, cho đến khi bắt đầu chú ý đến những bụi cây dưới mặt đất.

Có cây mọc sát cát, có bụi mang những nhánh nhỏ màu xanh xám, có dây bò lan với lá thô ráp. Quan sát một lúc, tôi nhận ra mình đã bỏ qua khá nhiều sự sống chỉ vì nghĩ sa mạc là nơi trống rỗng.

Đất khô không có nghĩa là không có gì đang sống. Chỉ là ở đây, sự sống không hiện ra bằng những tán cây sum suê quen thuộc.

Jumma, bác tài địa phương với gương mặt góc cạnh và nụ cười thân thiện, dừng lại cạnh một bụi cây có những phần lá nhỏ màu trắng xanh.

Anh lấy một ít, nghiền trong lòng bàn tay, thêm chút nước rồi xoa nhẹ. Bọt trắng xuất hiện.

Chúng tôi nhìn chăm chú. Jumma giải thích đây là cách người địa phương có thể tận dụng một loại cây để làm sạch. Một thao tác rất ngắn, nhưng đủ khiến cả bụi cây bình thường bên đường trở nên đáng nhớ.

Tôi không xác định được tên khoa học của cây, nên chỉ ghi lại điều được chứng kiến. Việc một loại lá tạo bọt cũng không có nghĩa du khách có thể tùy ý hái cây khác để thử lên da.

Điều đọng lại với tôi là cách người sống ở đây nhìn cảnh vật. Nơi du khách thấy một bụi cây vô danh, họ nhận ra công dụng và một phần kinh nghiệm được tích lũy trong đời sống.

Quả “dưa hấu” giữa sa mạc và giây phút tôi kịp dừng lại

Buổi chiều, trong lúc lang thang ngắm cảnh, tôi bắt gặp một dây cây trông rất giống dây dưa hấu. Trên đó có những quả nhỏ, vừa lòng bàn tay.

Tôi cúi xuống nhìn kỹ. Dáng dây, hình quả, màu xanh — mọi thứ đều làm tôi liên tưởng đến loại trái cây quen thuộc ở nhà. Chạm vào lá mới thấy bề mặt thô ráp, có những sợi lông cứng.

Điều khiến tôi ngạc nhiên nhất là nó vẫn ra quả giữa vùng đất ít nước như vậy.

Tôi đã định nếm thử. Rồi chợt nhìn thấy những dấu chân và phân lạc đà khô gần đó, tôi dừng tay.

Một câu hỏi xuất hiện: nếu đây là thứ quả mọng ngon lành, vì sao nó vẫn nằm nguyên ở nơi có động vật đi qua?

Suy nghĩ ấy không đủ để xác định một quả có độc hay không, nhưng đã giúp tôi ngừng lại. Tôi mang thắc mắc đến hỏi George, hướng dẫn viên người Jordan.

Anh giải thích rằng loại quả này trông giống dưa hấu nhưng không được ăn tùy tiện, vì có thể gây ngộ độc và rối loạn tiêu hóa. Tên địa phương tôi nghe được là Hamdal.

Lúc ấy, cảm giác đầu tiên là nhẹ nhõm. Sau đó mới đến sự ngượng ngùng: mình đã suýt xem vẻ ngoài quen thuộc là bằng chứng rằng một thứ có thể ăn được.

Hamdal có phải dưa hấu không? Có ăn được không?

Tên gọi Hamdal trong lời kể gợi đến Handal/Hanzal, thường dùng cho cây Citrullus colocynthis, còn được gọi là colocynth hoặc bitter apple. Tuy nhiên, chỉ dựa vào mô tả chuyến đi, không có ảnh hay mẫu thực vật, chưa thể xác nhận chắc chắn loài cây tôi đã gặp.

Điều cần nhớ là không hái ăn hoặc nếm thử quả dại chỉ vì trông giống trái cây quen thuộc. Với Citrullus colocynthis, y văn đã ghi nhận các trường hợp viêm đại tràng do độc tính sau khi ăn. Đây không phải loại quả để du khách thử vị cho biết.

Ở Wadi Rum, câu hỏi dành cho hướng dẫn viên địa phương hôm ấy có giá trị hơn mọi phỏng đoán của tôi.

Bài học từ sa mạc: Nhìn chậm lại trước khi nghĩ mình đã biết

Ban đầu, tôi nghĩ nhiều về sức sống bền bỉ của cây cỏ. Những bụi cây thấp, lá nhỏ, bề mặt thô ráp khiến tôi tò mò về cách thực vật tồn tại trong điều kiện khô hạn.

Rồi câu chuyện quả Hamdal nhắc tôi về chính mình.

Chúng ta thường mang kinh nghiệm ở nơi quen thuộc để giải thích một vùng đất mới. Nhìn thấy hình dáng giống dưa hấu, tôi gần như đã tin đó là dưa hấu. Nhưng thiên nhiên không có trách nhiệm phải giống điều mình từng biết.

Tôi cũng không thể từ một quả cây mà kết luận chính xác vì sao nó có vị đắng hay chất độc, động vật nào ăn được, hoặc mọi đặc điểm của nó đã hình thành như thế nào. Những câu hỏi ấy cần hiểu biết thực vật học, vượt xa một buổi đi dạo.

Chuyến đi chỉ cho tôi một bài học rất rõ: tò mò là điều tốt, nhưng biết dừng lại để hỏi cũng là một phần của khám phá.

Những câu hỏi thường gặp khi du lịch Wadi Rum, Jordan

Wadi Rum có gì đáng trải nghiệm?

Wadi Rum nổi bật với núi sa thạch, thung lũng sa mạc, cảnh quan đá độc đáo và di sản văn hóa lâu đời. Du khách có thể tìm hiểu các chương trình đi xe 4x4, lưu trú tại khu trại và trải nghiệm văn hóa địa phương. Nội dung cụ thể tùy chương trình đã đặt.

Có nên ngủ lại một đêm ở Wadi Rum không?

Nếu thích nhịp đi chậm và muốn dành thêm thời gian cho sa mạc, một đêm lưu trú là lựa chọn đáng cân nhắc. Theo trải nghiệm trong bài, điều đáng giá là có thời gian nhận lều, dùng bữa, khám phá và ngắm cảnh khi chiều xuống mà không phải ghé qua quá vội.

Ngủ lều ở Wadi Rum có đầy đủ tiện nghi không?

Tiện nghi tùy khu trại và loại phòng. Trước khi đặt, nên xác nhận giường ngủ, phòng tắm riêng hay chung, điều hòa hoặc sưởi, điện, nước nóng và các bữa ăn bao gồm. Không nên chỉ dựa vào ảnh lều hoặc cách quảng bá bằng số sao để hình dung toàn bộ trải nghiệm.

Đi xe tham quan sa mạc cần chuẩn bị gì?

Nên mang nước uống, đồ chống nắng, giày thuận tiện đi trên cát và vật dụng bảo vệ máy ảnh, điện thoại khỏi bụi. Trang phục cần phù hợp thời tiết ngày đi; hãy hỏi trước loại xe, thời lượng di chuyển và những đoạn có địa hình xóc nếu đi cùng trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi.

Có được tự hái cây, ăn quả dại ở Wadi Rum không?

Không nên tự hái hoặc nếm thử. Hãy quan sát, chụp ảnh và hỏi hướng dẫn viên. Quả có hình dáng quen thuộc chưa chắc ăn được; câu chuyện Hamdal trong bài là một ví dụ về việc nhận diện bằng cảm giác có thể dẫn đến nhầm lẫn.

Công ty nào tư vấn tour Jordan, khám phá Wadi Rum?

Cùng Đi Du Lịch – Let Me Travel tư vấn hành trình theo yêu cầu, tour độc lạ, tour VVIP, tour du lịch MICE và dịch vụ visa. Khách quan tâm Jordan có thể trao đổi về trải nghiệm ngủ lều, tham quan Wadi Rum và các điểm muốn kết hợp để được xây dựng chương trình phù hợp. Lịch trình, khu trại và dịch vụ được xác nhận theo từng chuyến.

Rời Wadi Rum, tôi nhớ cả những điều rất nhỏ

Những khối núi sa thạch khiến tôi choáng ngợp. Nhưng khi kể lại chuyến đi, tôi còn nhớ món gà nướng ở khu trại, nụ cười của Jumma, lớp bọt trắng trong lòng bàn tay anh và quả cây mình đã suýt nếm thử.

Wadi Rum trong ký ức tôi có đủ những điều ấy: cảnh quan rộng lớn và những chi tiết nhỏ phải cúi xuống mới thấy.

Nếu có dịp đến đây, hãy dành thời gian nhìn kỹ hơn một chút. Có thể thứ khiến bạn nhớ nhất về sa mạc lại nằm ngay bên cạnh dấu chân mình.

Cùng Đi Du Lịch đồng hành cùng bạn tìm những hành trình có câu chuyện để mang về — từ Wadi Rum, Jordan đến những vùng đất còn nằm trong danh sách muốn khám phá.