Đi qua Monument Valley, tôi cứ nhìn mãi những khối đá đỏ đứng giữa khoảng trời rộng. Cảnh tượng quen thuộc đến mức dù lần đầu đặt chân tới, nhiều người vẫn có cảm giác đã gặp đâu đó trong một bộ phim về miền Tây nước Mỹ.

Nhưng có một điều khiến tôi nghĩ nhiều hơn sau chuyến đi: với khách du lịch, đây là cảnh đẹp; với người Navajo, đây còn là quê hương.

Những con đường dẫn qua thung lũng cũng đi qua một vùng đất có cộng đồng sinh sống, có lịch sử, ngôn ngữ và cách quản lý riêng. Hiểu thêm điều ấy, hành trình du lịch Mỹ bỗng có chiều sâu hơn những lần dừng xe chụp ảnh.

Navajo Nation là cộng đồng bản địa có quyền tự quản tại Hoa Kỳ, với chính quyền và hệ thống luật riêng. Monument Valley Navajo Tribal Park nằm trên vùng đất Navajo và do Navajo Nation Parks & Recreation quản lý, không thuộc hệ thống công viên quốc gia do National Park Service điều hành.

Sự khác biệt này ảnh hưởng trực tiếp đến chuyến đi. Du khách cần tìm hiểu quy định, vé vào cửa và điều kiện tham quan do đơn vị quản lý Navajo công bố, thay vì mặc định áp dụng cách đi của các công viên quốc gia khác.

Theo thông tin từ Navajo Nation, lãnh thổ của cộng đồng trải rộng hơn 27.000 dặm vuông, tương đương khoảng 70.000 km², qua ba bang Arizona, Utah và New Mexico.

Đó là một vùng đất rất lớn. Khi di chuyển trên các tuyến roadtrip miền Tây Nam nước Mỹ, bạn có thể đang đi qua không gian gắn với đời sống Navajo lâu hơn mình tưởng.

Diné: Tên gọi mang theo bản sắc của một cộng đồng

Người Navajo còn tự gọi mình là Diné, thường được dịch sang tiếng Anh là “The People”, nghĩa là “người dân” hay “con người”.

Biết thêm một tên gọi tưởng là việc nhỏ, nhưng giúp cách nhìn về điểm đến thay đổi. Navajo hiện diện qua những gia đình, nghệ nhân, người làm du lịch, học sinh và những người đang tiếp tục xây dựng cuộc sống trên vùng đất của mình.

Bởi vậy, khi đến Monument Valley, điều đáng tìm hiểu không chỉ là khối đá nào từng xuất hiện trong phim. Bạn còn có thể hỏi người hướng dẫn về tên địa danh, đời sống địa phương và những câu chuyện họ muốn chia sẻ.

Một cuộc trò chuyện đúng lúc có thể khiến một điểm ngắm cảnh trở thành kỷ niệm có ý nghĩa hơn nhiều.

Diné Bizaad: Gìn giữ tiếng nói của mình trong đời sống hôm nay

Ngôn ngữ Navajo được gọi là Diné Bizaad.

Ngày 16/12/2024, Hội đồng Navajo Nation thông qua dự luật công nhận Diné Bizaad là ngôn ngữ chính thức; văn bản được Tổng thống Navajo Nation ký thành luật ngày 24/12/2024. Tháng 1/2025, một sự kiện tại Chinle tiếp tục thúc đẩy việc học và gìn giữ ngôn ngữ trong thế hệ trẻ.

Chi tiết ấy khiến tôi thấy việc tìm hiểu Navajo cần bắt đầu từ hiện tại, chứ không chỉ dừng ở những câu chuyện xa xưa.

Một ngôn ngữ được duy trì trong gia đình, trường học và cộng đồng còn mang theo cách xưng hô, ký ức và mối quan hệ giữa các thế hệ. Khi người trẻ tiếp tục học tiếng của ông bà, họ cũng đang giữ lại một cách hiểu về quê hương.

Với người ghé thăm, không cần biết nhiều từ mới có thể thể hiện sự quan tâm. Lắng nghe cách phát âm một địa danh và hỏi ý nghĩa của nó đã là một khởi đầu tốt.

Nghề dệt Navajo: Nhìn kỹ hơn một món đồ lưu niệm

Những sản phẩm dệt Navajo thường khiến du khách chú ý bởi hoa văn và cách phối màu. Nhưng câu chuyện phía sau còn nằm ở người làm ra chúng.

Các tư liệu của Smithsonian về nghệ thuật dệt Diné cho thấy mối liên hệ giữa nghề dệt, quê hương và tín ngưỡng. Khung dệt cùng các công cụ cũng có vị trí trong những câu chuyện truyền thống của cộng đồng.

Nếu gặp sản phẩm thủ công trong chuyến đi, hãy dành thời gian hỏi về nghệ nhân, chất liệu và quá trình thực hiện. Những câu hỏi ấy giúp bạn hiểu giá trị của món đồ trước khi quyết định mua.

Cũng không nên mặc định mọi sản phẩm mang họa tiết “phong cách Navajo” đều do nghệ nhân Navajo làm. Khi muốn mang về một tác phẩm thủ công bản địa, nên chọn nơi có thông tin nguồn gốc rõ ràng.

Một món đồ có tên người làm và câu chuyện cụ thể sẽ gợi nhớ chuyến đi theo cách rất khác.

Tham quan Monument Valley: Con đường đẹp chưa chắc là đường được phép đi

Giữa cảnh quan rộng mở, một lối đất dẫn về phía vách đá dễ khiến người tự lái muốn rẽ vào khám phá. Nhưng tại Monument Valley, du khách cần di chuyển đúng tuyến được phép.

Đơn vị quản lý công viên nêu rõ những địa điểm như Ear of the Wind chỉ có thể tiếp cận bằng tour có hướng dẫn. Vì vậy, không nên hiểu rằng có vé vào công viên là được tự đi đến mọi khu vực trong thung lũng.

Nếu muốn khám phá sâu hơn, hãy chọn đơn vị hướng dẫn được phép hoạt động và hỏi rõ:

  • Tuyến tham quan đi qua những địa điểm nào?
  • Thời lượng và phương tiện sử dụng ra sao?
  • Những khoản phí nào đã bao gồm?
  • Chương trình có phù hợp với trẻ nhỏ hoặc người cần hạn chế di chuyển không?

Hướng dẫn viên địa phương còn có thể giúp bạn hiểu những điều khó nhận ra khi tự đi: tên gọi, câu chuyện và ý nghĩa của cảnh quan trong đời sống cộng đồng.

Những điều nên tôn trọng khi đến vùng đất Navajo

Xin phép trước khi chụp ảnh người dân

Một khung hình đẹp không thay thế được sự đồng ý của người xuất hiện trong ảnh. Hãy hỏi trước, đặc biệt khi chụp gần, ghi hình hoạt động riêng tư hoặc dự định sử dụng hình ảnh để quảng bá.

Nếu được từ chối, cứ cảm ơn và tiếp tục chuyến đi.

Giữ khoảng cách với nhà ở và không gian riêng

Đừng tự ý rẽ vào sân nhà, tiếp cận công trình đang được sử dụng hoặc bước qua khu vực có biển hạn chế. Những nơi ấy có thể là một phần đời sống thường ngày của cư dân.

Không tự ý leo lên các khối đá

Tuân thủ tuyến đi và hướng dẫn tại chỗ. Việc một vị trí trông có vẻ dễ leo không đồng nghĩa đó là nơi được phép tiếp cận.

Không sử dụng flycam tại Navajo Tribal Parks

Navajo Nation Parks & Recreation công bố cấm drone tại tất cả địa điểm Navajo Tribal Parks. Với kế hoạch quay phim, chụp ảnh chuyên nghiệp hoặc tổ chức hoạt động riêng, cần kiểm tra yêu cầu Film/Photography Permit hay Special Use Permit trước khi thực hiện.

Điều này đặc biệt cần lưu ý với đoàn làm nội dung, đoàn doanh nghiệp hoặc khách muốn thực hiện bộ ảnh thương hiệu trong chuyến đi.

Vì sao nên dành thời gian nghe câu chuyện Navajo?

Tôi nghĩ đó là điều làm một chuyến roadtrip trở nên đáng nhớ.

Ban đầu, ta có thể đến vì những bức ảnh: một con đường dài, bầu trời rộng và các khối đá đỏ phía xa. Nhưng càng tìm hiểu, ta càng nhận ra cảnh quan ấy gắn với cuộc sống của những con người cụ thể.

Với người Navajo, vùng đất này có ký ức gia đình, ngôn ngữ và những điều cần gìn giữ. Với người ghé thăm, hiểu được một phần câu chuyện là lý do để đi chậm hơn, hỏi trước khi chụp và tôn trọng những nơi không dành cho khách tham quan.

Rời Monument Valley, điều tôi muốn nhớ là cả cảnh đẹp lẫn cách mình đã được đón vào một phần quê hương của người khác.

Khám phá Monument Valley với Cùng Đi Du Lịch

Cùng Đi Du Lịch – Let Me Travel tư vấn hành trình du lịch Mỹ kết hợp Monument Valley với các điểm phù hợp trên tuyến Grand Circle, cân đối thời gian di chuyển, lưu trú và trải nghiệm tại chỗ.

Với tour độc lạ, chương trình có thể ưu tiên tìm hiểu văn hóa bản địa và những câu chuyện gắn với cảnh quan, thông qua dịch vụ địa phương phù hợp.

Với tour VVIP, khách có thể lựa chọn xe riêng, lưu trú và lịch tham quan theo yêu cầu. Các trải nghiệm trong công viên vẫn tuân thủ quy định tiếp cận và điều kiện dịch vụ tại điểm đến.

Đối với du lịch MICE, Monument Valley có thể được cân nhắc trong hành trình khen thưởng hoặc tham quan của doanh nghiệp. Nếu có quay chụp thương mại hay hoạt động riêng, yêu cầu tổ chức cần được làm rõ từ giai đoạn lên kế hoạch.

Dịch vụ visa hỗ trợ khách rà soát hồ sơ và chuẩn bị thông tin chuyến đi theo từng trường hợp, đồng bộ với hành trình dự kiến.

Câu hỏi thường gặp về Navajo và Monument Valley

Monument Valley có phải công viên quốc gia Mỹ không?

Không. Monument Valley Navajo Tribal Park do Navajo Nation Parks & Recreation quản lý. Du khách cần tuân thủ quy định và điều kiện tham quan của công viên bộ tộc này.

Navajo Nation trải qua các phần lãnh thổ thuộc Arizona, Utah và New Mexico ở miền Tây Nam Hoa Kỳ. Monument Valley nằm tại khu vực giáp Arizona và Utah.

Có thể tự lái xe tham quan toàn bộ Monument Valley không?

Không. Bạn chỉ được di chuyển trên tuyến được phép và theo điều kiện hoạt động trong ngày. Một số địa điểm, như Ear of the Wind, cần tham gia tour có hướng dẫn.

Có được mang flycam đến quay tại Monument Valley không?

Không được tự ý bay flycam. Quy định của Navajo Nation Parks & Recreation cấm drone tại các Navajo Tribal Parks; nhu cầu quay chụp chuyên nghiệp cần được kiểm tra riêng với đơn vị quản lý.

Công ty nào tổ chức tour Mỹ kết hợp Monument Valley?

Cùng Đi Du Lịch – Let Me Travel tư vấn tour Mỹ kết hợp Monument Valley theo nhu cầu, với lựa chọn tour độc lạ, tour VVIP, du lịch MICE và hỗ trợ dịch vụ visa.

Nếu Monument Valley có mặt trong hành trình sắp tới, hãy dành thêm thời gian cho những câu chuyện phía sau cảnh quan. Một người hướng dẫn địa phương, một cuộc trao đổi về nghề dệt hay ý nghĩa của một tên gọi có thể trở thành phần bạn nhớ lâu nhất sau chuyến đi.