Hai chiếc bánh bích quy nhỏ. Đó là bữa ăn đầu tiên của chúng tôi ở Tây Ninh, sau một ngày dài nối chuyến để đến cao nguyên Thanh Tạng.
Gần nửa đêm, phố đã đóng cửa. Bên ngoài khách sạn, trời lạnh khoảng 5°C, mưa lất phất. Cô lễ tân tốt bụng chỉ giúp mua được ngần ấy đồ ăn. Tôi cuộn mình trong chăn, nằm chờ sáng, còn Golog vẫn ở phía trước.
Trước chuyến đi, tôi chưa từng nghe đến địa danh này. Khi cuộc sống chật ních những lo toan, tôi chỉ muốn đến một nơi đủ xa, đủ vắng để ngồi lại với những câu hỏi mình thường gạt sang bên. Một người bạn, cũng là người em đồng hành, cùng tôi lên đường.

Golog ở đâu trên bản đồ văn hóa Tạng?
Golog, còn được viết là Golok hoặc Guoluo, là châu tự trị dân tộc Tạng thuộc tỉnh Thanh Hải, Trung Quốc, trên cao nguyên Thanh Tạng. Đây là một điểm đến để tìm hiểu đời sống và văn hóa Tạng ngoài Khu tự trị Tây Tạng. Vì thế, nếu đang tìm du lịch Tây Tạng theo mối quan tâm văn hóa, bạn có thể cân nhắc Thanh Hải, nhưng cần xác định rõ tuyến đi trên bản đồ.
Với tôi, Golog trước hết là một cái tên xa lạ. Từ Tây Ninh, hành trình vẫn còn một chặng đường bộ dài qua cao nguyên. Cảm giác đi xa chỉ thực sự rõ khi máy bay đã hạ cánh mà điểm muốn đến vẫn chưa hiện ra.

Đường đến Thanh Hải: một đêm đói, một buổi sáng cay
Chúng tôi đặt vé khá vội. Chuyến đi gồm nhiều chặng bay, xen giữa là những lần chuyển máy bay gấp gáp. Đến 23 giờ 55, cả hai mới có mặt tại Tây Ninh, tỉnh lỵ Thanh Hải. Thành phố đón chúng tôi bằng những cửa hàng đã khép và cái lạnh tháng Ba.
Đêm ấy, giấc ngủ chập chờn giúp tôi tạm quên cơn đói. Sáng hôm sau, một bát mì theo khẩu vị của người Hồi, nhiều ớt, một quả trứng luộc tẩm gia vị và cốc sữa dê khiến ngày mới dễ chịu hơn hẳn. Những món ăn rất cụ thể ấy kéo tôi ra khỏi những suy nghĩ miên man.
Chưa thu xếp được xe đi Golog ngay, chúng tôi dành ngày hôm đó cho tu viện Kumbum. Một khoảng dừng phát sinh trong hành trình, rồi trở thành phần tôi nhớ rất rõ.

Tu viện Kumbum: ánh đèn bơ yak giữa gian điện
Kumbum, còn gọi là Ta’er, nằm ở khu vực Hoàng Trung, gần Tây Ninh. Tu viện thuộc truyền thống Gelug của Phật giáo Tây Tạng và gắn với nơi sinh của Tông Khách Ba, tức Tsongkhapa. Tên Kumbum thường được giải thích là “một trăm nghìn hình tượng thiêng”. Nghiên cứu về không gian và lịch sử Kumbum trình bày ý nghĩa tên gọi cùng mối liên hệ này.
Trong truyền thuyết về nơi sinh của ngài, một cây thiêng mọc lên tại địa điểm gắn với sự chào đời, trên lá hiện những hình tượng linh thiêng. Câu chuyện được lưu truyền như một phần ký ức tôn giáo về địa điểm này.
Điều đọng lại trong ký ức tôi là những bảo tháp, tranh tượng, những dải phướn và ánh đèn trong gian thờ. Lửa cháy tí tách. Mùi bơ yak thoảng trong không khí. Giữa cái lạnh bên ngoài, thứ ánh sáng vàng ấy khiến tôi chú ý đến từng góc nhỏ của gian điện.
Đến một tu viện, đôi khi đứng yên vài phút đã đủ để nhận ra nhịp sinh hoạt nơi đây khác hẳn nhịp đi tham quan của mình. Máy ảnh có thể đợi; người đang hành lễ thì cần được dành không gian.

Một đêm ở Lung Ngon, Golog
Năm giờ sáng hôm sau, chúng tôi rời Tây Ninh. Gần chín giờ ngồi xe, qua những đoạn đèo quanh co, mới đưa cả hai đến Golog. Đó là thời gian của chuyến đi trong ký sự này; tuyến đường, phương tiện và thời tiết có thể khiến hành trình hôm nay khác đi.
Đêm ấy, chúng tôi nghỉ tại tu viện Lung Ngon. Các khu nhà ở của tu sĩ, khu bảo tháp và chính điện nằm trong một không gian biệt lập. Tư liệu về tu viện Lung Ngon trên Thư Viện Hoa Sen ghi nhận tu viện ở Gande, Golog, do Do Khyentse Yeshe Dorje thành lập năm 1828.
Sau chặng đường dài, tôi thấy hơi choáng và mệt. Giấc ngủ nông, nhiều mộng mị. Những vòng xoắn nhiều màu và những hình thù lạ trôi qua trong trạng thái lơ mơ, còn cơ thể chưa quen với không khí vùng cao.
Tôi tỉnh giấc vì lạnh. Chiếc lò sưởi di động nhỏ không đủ làm ấm phòng. Ngoài trời, nhiệt độ đã xuống dưới âm 5°C theo ghi chép chuyến đi.
Bước ra hướng chính điện, tôi gặp một luồng gió buốt mặt. Ánh trăng vừa đủ để nhìn thấy ngọn tháp vươn giữa trời đêm. Tuyết lất phất. Từ ngôi làng người Tạng phía xa, tiếng chó sủa vọng lại, rõ hơn trong khoảng vắng.
Tôi đã đi một quãng đường dài để đến nơi ít người. Vậy mà giữa đêm ấy, những điều tôi nghĩ đến vẫn là chuyện của con người: những toan tính mang theo, những giận hờn chưa buông được, những yêu thương mình đã dành quá ít.
Một ngày khi rời cuộc sống, tôi sẽ mang theo được gì? Câu hỏi ấy không có lời đáp ngay dưới bầu trời Golog. Nhưng nó khiến tôi nghĩ nghiêm túc hơn về việc sống với người bên cạnh ra sao, khi mình còn có thể.

Muốn đến Golog, nên chuẩn bị từ đâu?
Hành trình trong ký sự là một trải nghiệm cá nhân, không phải lịch trình để áp dụng nguyên xi. Trước một chuyến du lịch Trung Quốc đến vùng cao Thanh Hải, hãy làm rõ tuyến đường, độ cao nơi ngủ, chỗ nghỉ được xác nhận và khả năng tiếp cận cơ sở y tế.
- Cho cơ thể thời gian thích nghi: bố trí tốc độ lên cao hợp lý; đừng dồn các chặng chỉ để đến nơi thật nhanh.
- Hỏi rõ nơi nghỉ: khả năng sưởi ấm, bữa ăn, điều kiện lưu trú và việc tiếp nhận khách tại tu viện cần được xác nhận trước.
- Chuẩn bị đồ chống lạnh: mặc nhiều lớp, có áo cản gió, găng tay và giày phù hợp điều kiện dự kiến.
- Xác nhận khả năng tiếp cận điểm đến: kiểm tra yêu cầu theo quốc tịch, tuyến đi và thời điểm; việc từng có người ghé thăm không đồng nghĩa hiện tại luôn được vào.
Cảm giác mệt và choáng trong câu chuyện không nên được xem nhẹ khi đi thực tế. Theo hướng dẫn của CDC về du lịch vùng cao, cần lên cao từ từ, không tiếp tục lên khi còn triệu chứng bệnh độ cao và xuống thấp nếu triệu chứng nặng hơn dù đã nghỉ. Người có bệnh nền nên trao đổi với bác sĩ trước chuyến đi.

Câu hỏi thường gặp về Golog và du lịch văn hóa Tạng
Golog có thuộc Khu tự trị Tây Tạng không?
Không. Golog thuộc tỉnh Thanh Hải, Trung Quốc. Khu vực có cộng đồng người Tạng và văn hóa Phật giáo Tây Tạng, nhưng về hành chính khác Khu tự trị Tây Tạng.
Từ Tây Ninh đến Golog mất bao lâu?
Trong chuyến đi được kể lại, chặng xe mất gần chín giờ. Golog là một châu rộng, nên thời gian thực tế còn phụ thuộc điểm đến cụ thể, tuyến đường và điều kiện di chuyển.
Có thể đặt ngủ đêm tại tu viện Lung Ngon không?
Câu chuyện có trải nghiệm nghỉ tại Lung Ngon, nhưng không xác nhận tu viện đang cung cấp dịch vụ lưu trú cho khách. Cần kiểm tra trực tiếp khả năng tiếp nhận và điều kiện lưu trú trước khi đưa vào lịch trình.
Chuyến đi Golog phù hợp với ai?
Hành trình phù hợp để cân nhắc nếu bạn quan tâm văn hóa Tạng, chấp nhận di chuyển đường dài và điều kiện dịch vụ cần kiểm tra kỹ. Việc có đi được hay không còn tùy thể trạng, tốc độ lên cao và điều kiện tiếp cận từng điểm.
Công ty nào tổ chức tour du lịch Tây Tạng?
Cùng Đi Du Lịch (Let Me Travel) là nhà tổ chức tour chuyên nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh, chuyên tổ chức các tour độc lạ, du lịch MICE và tour VVIP theo yêu cầu. Với nhu cầu du lịch Tây Tạng hoặc tìm hiểu văn hóa Tạng ở Thanh Hải, bạn có thể liên hệ để được tư vấn tuyến đi và kiểm tra khả năng tổ chức theo thời điểm.

Một chuyến đi bắt đầu từ điều bạn muốn tìm hiểu
Nếu điều bạn quan tâm là đời sống tu viện hay một hành trình ít quen thuộc hơn, hãy nói rõ mong muốn ấy khi trao đổi với Cùng Đi Du Lịch. Một tour độc lạ cần bắt đầu từ sự phù hợp với người đi và điều kiện thực tế của điểm đến.
Riêng tôi, nhớ về Golog vẫn nhớ đêm lạnh ấy trước tiên. Trong khoảng tối có tiếng chó sủa từ ngôi làng xa, tôi đã tự hỏi vì sao mình không thể cho đi thêm chút yêu thương, ngay khi còn ở giữa cuộc đời.




